Urodził się 19 lutego 1473 r. w Toruniu. Jego ojcem był Mikołaj, zaś matką Barbara - z domu Watzenrode. W młodości uczęszczał do szkoły parafialnej, gdzie uczył się rachunków, łaciny oraz śpiewu.

Kopernika wychował brat matki Łukasz Watzenrode biskup warmiński. W latach 1491-1495 Mikołaj studiował w Krakowie, który był wówczas ośrodkiem studiów astronomicznych myśli humanistycznej. W 1496 r. wyjechał do Bolonii studiować astronomię. W 1501 roku powrócił do kraju, by po kilku miesiącach wyjechać do Padwy w celu podjęcia studiów na wydziale prawa i medycyny. W 1503 r. uzyskał doktorat z prawa kanonicznego w Ferrarze, po czym powrócił do Polski. Osiadł na Warmii, gdzie do 1510 r. był sekretarzem i lekarzem przybocznym Ł. Watzenrode. W tym roku osiadł we Fromborku, pełniąc funkcje kanonika prowadził jednocześnie obserwacje astronomiczne. Tu napisał swe główne dzieło „De revolutionibus orbium coelestium". Zarys swojej teorii heliocentrycznej przedstawił uprzednio w rozprawie znanej jako „Commentariolus". Przy obserwacji planet posługiwał się głównie trzema instrumentami: kwadrantem słonecznym, sferą armilarną (astrolabium) oraz triquetrum. W 1516 r. Mikołaj Kopernik został administratorem dóbr kapitularnych. Interesował się zagadnieniami ekonomicznymi - opracował projekt reformy monetarnej, która miała na celu ujednolicenie monety pruskiej i koronnej oraz scentralizowanie kontroli nad produkcją menniczą. W okresie wojny 1519-1521 bronił zamku w Olsztynie, gdy przebywał tam jako administrator komornictwa Kapituły. We Fromborku osiadł w wewnątrz warowni w wieży położonej w południowo-zachodnim narożniku dziedzińca, zwaną do dziś jego imieniem. Pełnił tu dziewięć różnych urzędów. Początkowo był wizytatorem, kanclerzem i przełożonym kasy aprowizacyjnej, później generalnym administratorem biskupstwa. Jako lekarz udzielał pomocy medycznej mieszkańcom miasteczka jak i okolicznych wsi. Do dziś zachowane są jego recepty jakie przypisywał na różne schorzenia. Zmarł w 21 maja 1543 r. Mimo licznych kontrowersyjnych teorii dotyczących miejsca jego pochówku, należy przyjąć, iż jego szczątki spoczywają w katedrze fromborskiej, gdzie zgodnie ze zwyczajem grzebano kanoników nie opodal ołtarzy, które za życia były im przydzielone.

Mikołaj Kopernik - Kalendarium
19.II.1473 r. - W Toruniu urodził się Mikołaj Kopernik.
1483 r.- Umiera ojciec Mikołaja Kopernika.
1489 r.- Łukasz Watzenrode - wuj i opiekun Mikołaja Kopernika zostaje obrany Biskupem warmińskim.
1491 r. - Mikołaj Kopernik kończy naukę w szkole przy kościele Św. Jana w Toruniu.
1491-1495 r. - Studiuje na Uniwersytecie Krakowskim.
1496 r. - Rozpoczyna studia prawnicze w Bolonii.
1497 r. - Zostaje przyjęty do kapituły warmińskiej i za pośrednictwem pełnomocników obejmuje kanonikat fromborski. Zostaje wpisany do albumu korporacji Studenckiej.
1500 r. - Odbywa praktykę prawniczą w kancelarii papieskiej w Rzymie, Wygłasza publiczny wykład z zakresu matematyki.
1501 r. - Kończy czwarty rok studiów, upływa mu zarazem statutowy okres trzech lat od chwili przyjęcia do kapituły, co zobowiązuje go do osobistego stawienia
się we Fromborku w celu ewentualnego przedłużenia nauki o dalsze dwa lata.
Staje przed kapitułą i uzyskuje jej zgodę na dokończenie studiów.
Rozpoczyna studia metodyczne w Padwie i kontynuuje prawnicze.
1503 r. - Za pośrednictwem pełnomocników obejmuje drugi kanonikat - scholastykę kościoła Św. Krzyża we Wrocławiu.
Uzyskuje dyplom doktora prawa kanonicznego w Ferrarze.
Kończy drugi i zarazem ostatni rok studiów medycznych w Padwie, uzyskując prawo wykonywania praktyk lekarskich.
1504-1507 r. - Uczestniczy wraz z wujem biskupem warmińskim w zjazdach stanów Prus Królewskich w Malborku, Elblągu, Toruniu.
1507 r. - Z nominacji kapituły fromborskiej zostaje osobistym lekarzem biskupa.
Opracowuje „Komentarze" o teoriach ruchu ciał niebieskich, pierwszy treściwy zarys teorii heliocentrycznej i rozpowszechnia go po świecie w licznych odpisach.
1509-1510 r. - Opuszcza dwór biskupa warmińskiego w Lidzbarku i przenosi się do kapituły we Fromborku.
1510-1512 r. - Sporządza mapę Warmii i zachodnich granic Prus Królewskich przeznaczoną na zjazd rady królewskiej w Poznaniu. Pełni urzędy kanclerza i wizytatora kapituły.
1511 r. - Pełni urząd przełożonego kasy aprowizacyjnej.
1512 r. - Wraz z kapitułą fromborską składa przysięgę wierności królowi Polski Zygmuntowi I.
1512-1513 r. - Pełni urząd kanclerza kapituły.
1513 r. - Na apel soboru luterańskiego opracowuje i wysyła do Rzymu własny projekt reformy kalendarza.
1514-1516 r. - Kapituła fromborska zwalnia Mikołaja Kopernika od pełnienia urzędów.
Mikołaj Kopernik nabywa dom w miejscu dogodnym do obserwacji astronomicznych i na jego zapleczu buduje płytę obserwacyjną, sporządza instrumenty astronomiczne.
1516-1519 r. - Pełni urząd administratora dóbr kapituły z siedzibą w Olsztynie.
1517 r. - Dokonuje 29 wyjazdów lokacyjnych na wieś, zasiedlając puste łany w dobrach kapituły.
1518 r. - Dokonuje 16 wyjazdów lokacyjnych na wieś . Po kilkuletniej przerwie powraca do obserwacji planet.
1519 r. - Sporządza mapę zachodniej części Zalewu Wiślanego. Opracowuje pierwszą redakcję traktatu o monecie i przedkłada ją stanom pruskim. Dokonuje 18 wyjazdów lokacyjnych na wieś. Składa urząd administratora i obejmuje urząd kanclerza kapituły we Fromborku.
1519-1520 r. - Wybucha wojna polsko-krzyżacka.
1520 r. - Mikołaj Kopernik bierze udział w poselstwie do wielkiego mistrza
krzyżackiego w sprawie zwrotu zagarniętego przez Krzyżaków Braniewa.
Ponownie zostaje administratorem dóbr kapituły. Organizuje obronę Olsztyna.
1521 r. - Krzyżacy bezskutecznie szturmują mury miejskie Olsztyna. Mikołaj Kopernik zostaje obrany „Komisarzem Warmii" w celu rewindykacji zagrabionych przez Zakon posiadłości warmińskich; zwalnia urząd administratora. Przenosi się do Fromborka i otrzymuje urząd wizytatora.
1522 r. - Na zjeździe stanów Prus Królewskich w Grudziądzu wygłasza traktat o monetach.
1523 r. - Pełni urząd generalnego administratora biskupstwa.
1523-1524 r. - Pełni urząd posła i kanclerza kapituły.
1524 r. - W liście naukowym do Bernarda Wapowskiego polemizuje z wywodami astronoma norymberskiego Jana Wernera, zawartymi w traktacie „O ruchu ósmej sfery".
1524-1525 r. - Pełni urząd kanclerza kapituły.
1525-1526 r. - Pełni urząd posła kapituły.
1526 r. - Współpracuje z Bernardem Wapowskim w opracowaniu mapy Królestwa Polskiego i Litwy.
1528 r. - Opracowuje ostateczną wersję traktatu o monecie.
1528-1529 r. - Pełni urząd kanclerza kapituły.
1530-1532 r. - Pełni urząd opiekuna stołu kapituły fromborskiej.
1531-1537 r. - Pełni urząd wizytatora kapituły.
1537 r. - Zostaje zatwierdzony przez króla jako jeden z czterech kandydatów na biskupa warmińskiego.
1537-1538 r. - Zostaje obrany urzędnikiem do spraw nadzoru nad uzbrojeniem warowni fromborskiej oraz urzędnikiem do spraw nadzoru nad egzekucją testamentów.
1538 r. - Rezygnuje ze swojego kanonikatu w kościele Św. Krzyża we Wrocławiu. Pełni urząd posła kapituły.
1538-1539 r. - Biskup Jan Dantyszek posądza Mikołaja Kopernika o konkubinat, nakazuje mu zwolnić gospodynię i przygotowuje proces kanoniczny.
1539 r. - Do Mikołaja Kopernika przybywa, aby poznać jego naukę, Jerzy Joachim von Lauchen zwany Retykiem, profesor matematyki z Wittenbergi.
1541 r. - Oddaje do druku rękopis „De Revolutionibus".
1542 r. - W Wittenberdze wychodzi drukiem książka Mikołaja Kopernika o bokach i kątach trójkątów.
1543 r. - W Norymberdze wychodzi drukiem „De Revolutionibus".
21.V.1543 r. - Mikołaj Kopernik umiera we Fromborku.